EU-Mercosur-overeenkomst ondertekend in Asunción na decennialange vertragingen

EuroWire , ASUNCIÓN: De Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur hebben zaterdag een lang onderhandeld vrijhandelsakkoord ondertekend. Hiermee komt een einde aan de gesprekken die in 1999 begonnen en wordt het een van de grootste handelsakkoorden die de EU ooit heeft gesloten. De ondertekening vond plaats tijdens een top in de Paraguayaanse hoofdstad, in aanwezigheid van hoge EU-functionarissen en leiders van de Mercosur-lidstaten Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay.

Het akkoord, dat nog goedkeuring vereist voordat het van kracht wordt, heeft tot doel handelsbelemmeringen voor goederen en diensten tussen de twee regio's te verminderen en gemeenschappelijke regels vast te stellen op gebieden als overheidsaanbestedingen, intellectueel eigendom en geschillenbeslechting. Vertegenwoordigers van de EU en Mercosur gaven aan dat de overeenkomst bedoeld is om de handelsbetrekkingen tussen de twee markten, die samen meer dan 700 miljoen consumenten vertegenwoordigen, te versterken.

Volgens de overeenkomst worden de tarieven op de meeste producten die tussen de twee blokken worden verhandeld, afgeschaft of verlaagd. EU- exporteurs krijgen betere toegang tot de markt voor industriële goederen zoals auto's, machines en chemicaliën, terwijl exporteurs uit Mercosur ruimere toegang krijgen tot de markt voor landbouwproducten, waaronder rundvlees, gevogelte, suiker en ethanol, onder vastgestelde quota en voorwaarden. De overeenkomst bevat ook afspraken over sanitaire en fytosanitaire maatregelen voor levensmiddelen en dierlijke producten.

De EU -instellingen omschreven het pakket als twee parallelle juridische instrumenten: een bredere partnerschapsovereenkomst die politieke dialoog, samenwerking en handel omvat, en een interim-handelsovereenkomst met handels- en investeringsverplichtingen die van toepassing zijn voordat de volledige partnerschapsovereenkomst in werking treedt. De EU-leiders gaven aan dat de teksten afdwingbare bepalingen bevatten die gekoppeld zijn aan duurzaamheidsverplichtingen en handelsregels.

Eerste implementatiestappen en goedkeuringsprocedure

De overeenkomst treedt niet onmiddellijk in werking. Aan de EU-zijde moet het akkoord eerst worden goedgekeurd door het Europees Parlement en moeten de interne ratificatieprocedures van de EU worden doorlopen, die kunnen verschillen afhankelijk van de onderdelen van de overeenkomst waarop het van toepassing is. Aan de Mercosur-zijde moet de overeenkomst worden geratificeerd door de nationale parlementen van Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Functionarissen die bij het proces betrokken zijn, gaven aan dat de ondertekening het einde van de onderhandelingen markeert, maar niet het einde van de vereiste politieke en juridische stappen.

De ondertekening volgt na jaren van herhaalde vertragingen en herzieningen, waaronder aanvullende tekst om tegemoet te komen aan de zorgen van sommige EU- lidstaten en wetgevers. Verschillende regeringen en landbouworganisaties in Europa hebben betoogd dat een toename van de import van Zuid-Amerikaanse landbouwproducten de lokale producenten onder druk zou kunnen zetten, terwijl milieuorganisaties zich hebben afgevraagd hoe de overeenkomst zich verhoudt tot inspanningen om ontbossing tegen te gaan en klimaatdoelstellingen te halen.

Volgens functionarissen van Mercosur biedt de overeenkomst kansen om de export uit te breiden en investeringen aan te trekken door middel van duidelijkere regels en bredere markttoegang. EU-functionarissen gaven aan dat de overeenkomst Europese bedrijven betere mogelijkheden biedt op de Zuid-Amerikaanse markten en bescherming biedt voor bepaalde geografische aanduidingen van de EU voor levensmiddelen en dranken, naast bepalingen die bedoeld zijn om de transparantie en voorspelbaarheid voor bedrijven te verbeteren.

Belangrijke handelsbepalingen en twistpunten

Naast tarieven bevat de overeenkomst regels voor diensten, investeringsverplichtingen en samenwerking op het gebied van regelgeving, en mechanismen om geschillen op te lossen en niet-tarifaire belemmeringen aan te pakken. Handelsfunctionarissen gaven aan dat de overeenkomst zo is gestructureerd dat veel tariefverlagingen geleidelijk worden doorgevoerd, rekening houdend met de gevoeligheden aan beide zijden. De teksten bevatten ook beschermingsmaatregelen die onder bepaalde voorwaarden kunnen worden toegepast wanneer importen ernstige schade toebrengen aan binnenlandse producenten of dreigen toe te brengen.

Het politieke debat in Europa zal naar verwachting hevig blijven tijdens de goedkeuringsprocedures van de overeenkomst. Frankrijk behoort de afgelopen jaren tot de meest uitgesproken critici van het pact, waarbij binnenlandse landbouworganisaties waarschuwen voor oneerlijke concurrentie als importproducten onder andere kosten- en regelgevingsvoorwaarden worden geproduceerd. Andere EU-landen hebben de overeenkomst gesteund en betogen dat deze de handelsbetrekkingen zal versterken en gemeenschappelijke normen zal vaststellen op een grote markt.

In Zuid-Amerika heeft de overeenkomst steun gekregen van leiders die stellen dat deze de exportvooruitzichten voor belangrijke sectoren kan verbeteren. Tegelijkertijd heeft de overeenkomst echter ook een debat op gang gebracht over hoe snel binnenlandse industrieën zich kunnen aanpassen aan de toegenomen concurrentie van Europese fabrikanten. Bij de ondertekening was Mercosur voornamelijk vertegenwoordigd door de vier volwaardige leden; Venezuela is geschorst uit het blok en de status van Bolivia ten aanzien van de overeenkomst blijft afzonderlijk.

Na de ondertekening gaven EU- en Mercosur-functionarissen aan dat de volgende fase zich zal richten op juridische controle, vertalingen en formele indiening bij de parlementen, evenals op contacten met wetgevers en belanghebbenden. De definitieve inwerkingtreding van het pact is afhankelijk van deze goedkeuringen, en functionarissen benadrukten dat tot die afronding de bestaande handelsvoorwaarden tussen de EU en de Mercosur-landen van kracht blijven.